Son zamanlarda sosial mediada v? avtomobil forumlar?nda geni? yay?lm?? bir mövzu olan ?chicken road nedir? sual?, bir çox sürücünün diqq?tini ç?km?y? ba?lay?b. Bu termin, xüsusil? Az?rbaycan?n da?l?q v? en?n-yoxu? ?razil?rind? h?r?k?t ed?n avtomobilçil?r üçün vacib bir m?lumat? ifad? edir. O, yol h?r?k?tind? t?hlük?li v? q?za riskini art?rabil?c?k bir situasiyan? d? göst?rir.
?Chicken road nedir?, h?mçinin, avtomobil sürm? t?crüb?si az olan v? ya bu cür ç?tin yol ??raitl?rin? al??mayan sürücül?r üçün xüsusi diqq?t t?l?b edir. Bu yol nizam?, yoldak? h?r?k?tin t??kili v? bütün i?tirakç?lar?n t?hlük?sizliyi il? ba?l?d?r. Avtomobil idar? ed?rk?n diqq?ti art?rmaq, yol ??raitini düzgün qiym?tl?ndirm?k v? dig?r sürücül?rl? qar??l?ql? anla?ma ?sas prinsipl?rd?n ibar?tdir.
?Chicken road nedir? termini, Az?rbaycan?n da?l?q bölg?l?rind?, xüsusil? Quba-X?nal???n, L?nk?ran-Astara v? G?nc?-Qazax yollar?nda rast g?lin?n dar, viranl?, en?n-yoxu? ?razil?rd?ki yol hiss?l?rin? veril?n ad?d?r. Bu ad, yolun sürü?k?n, q?za t?hlük?si il? dolu v? sürücül?r üçün ç?tinlik yaratd???n? ifad? edir. Yolun bel? adland?r?lmas?n?n s?b?bl?rind?n biri, bu cür yollarda avtomobill?rin sürü??r?k, n?zar?ti itir?r?k q?zalara dü?m?sidir. Xüsusil? q?? aylar?nda, buzlu v? qar ya???l? havalarda bu risk daha da art?r.
Bu yollar?n yaranma s?b?bl?ri is? co?rafi ??rait, yolun düzgün tikilm?m?si, b?zi yerl?rd? yolun eni az olmas?, yolun b?zi hiss?l?rind? kifay?t q?d?r t?hlük?sizlik t?dbirl?rinin görülm?m?sidir. H?m d? yolun düz?ltilm?si üçün yet?rli maliyy? v?saitinin olmamas? da bu problemi daha da d?rinl??dirir. Bir çox hallarda, yolun k?narlar?nda mühafiz? ?eritl?ri olmamas?, avtomobill?rin uçub d?r?y? dü?m? riskini art?r?r. Bu s?b?bl?rd?n, sürücül?r bel? yollarda daha diqq?tli olmal?, sür?t h?ddini a?mamal? v? yol ??raitin? uy?un sürü?m?si laz?m g?ldiyi zaman sür?tini azaltmal?d?r.
?Chicken road? adland?r?lan yollarda t?hlük? yaradan ?n böyük amill?rd?n biri, yolun özünün q?za riskin? ?lav? olaraq, sürücül?rin sür?t h?ddini a?mas?, diqq?tsizliyi v? yol ni?anlar?n? n?z?r? almamas?d?r. Bu yollarda h?r?k?t ed?rk?n, sürücül?rin t?crüb?si, avtomobilin texniki v?ziyy?ti v? hava ??raitinin d? böyük rolu var. Xüsusil? q?? aylar?nda, buzlu v? qar ya???l? havalarda, yolun sürü?k?n olmas?, avtomobilin idar? edilm?sini ç?tinl??dirir. Bundan ?lav?, yolun k?narlar?nda mühafiz? ?eritl?ri olmamas?, avtomobill?rin uçub d?r?y? dü?m? riskini art?r?r. H?r bir sürücü, yol ??raitini düzgün qiym?tl?ndirm?li, yol ni?anlar?na ?m?l etm?li v? sür?tini yolun xüsusiyy?tl?rin? uy?un olaraq t?nziml?m?lidir.
| T?hlük? Amili | T?sir D?r?c?si |
|---|---|
| Sür?t H?ddinin A??lmas? | Yüks?k |
| Yol ??raitinin Düzgün Qiym?tl?ndirilm?m?si | Yüks?k |
| Diqq?tsizlik | Orta |
| Avtomobilin Texniki V?ziyy?ti | Orta |
| Hava ??raiti (Buz, Qar) | Yüks?k |
Yuxar?dak? c?dv?ld? göst?rildiyi kimi, sür?t h?ddinin a??lmas?, yol ??raitinin düzgün qiym?tl?ndirilm?m?si v? hava ??raitinin pis olmas? ?n böyük risk faktorlar?d?r. Sürücül?rin bu amill?r? diqq?t etm?si v? laz?mi t?dbirl?ri görm?si, q?zalar?n qar??s?n? alma?a köm?k ed?c?kdir.
?Chicken road? adland?r?lan yollarda t?hlük?siz h?r?k?t etm?k üçün bir neç? tövsiy?y? ?m?l etm?k vacibdir. ?lk növb?d?, yol ??raitini düzgün qiym?tl?ndirm?k, sür?t h?ddini a?mamal?, yol ni?anlar?na ?m?l etm?lidir. Xüsusil? q?? aylar?nda, q?? t?k?rl?rind?n istifad? etm?k, avtomobilin antiskid sistemini aktivl??dirm?k v? sürü?k?n yol s?thind? daha diqq?tli olmaq laz?md?r. Avtomobilin texniki v?ziyy?tini yoxlamaq, ?yl?c sisteminin, i??qlar?n v? s. düzgün i?l?diyin? ?min olmaq da vacibdir. Yol boyunca durub istirah?t etm?k, yor?unluqdan qaçmaq da t?hlük?siz h?r?k?t üçün mühüm amill?rd?ndir.
S?f?r? ç?xmadan ?vv?l, yolun x?rit?sini öyr?nm?k, mar?rutu planla?d?rmaq v? yol ??raitini ?trafl? ara?d?rmaq vacibdir. Hava proqnozu m?lumatlar?na diqq?t etm?k, yolun qapal? olub-olmad???n? yoxlamaq da h?r?k?t planlamas?n?n mühüm hiss?sidir. Avtomobild? z?ruri l?vazimatlar? (?lav? yanacaq, su, qida, ilk tibbi yard?m çantas?) da da??maq, t?cili hallara haz?r olmaq üçün faydal?d?r. Yol boyunca rastla?a bil?c?k probleml?r? qar?? haz?rl?ql? olmaq, s?f?rin daha t?hlük?siz v? rahat keçm?sin? köm?k ed?c?kdir.
Bu sadalanan m?qamlara riay?t etm?kl?, sürücül?r ?chicken road? adland?r?lan yollarda t?hlük?siz h?r?k?t ed? bil?r v? q?za riskini azalda bil?r.
?Chicken road? adland?r?lan yollarda q?za riskini azaltmaq üçün müxt?lif avadanl?qlardan istifad? etm?k mümkündür. Q?? t?k?rl?ri, avtomobilin antiskid sistemi (ABS), sürü?m?ni n?zar?t ed?n sistem (ESP) v? d?r?y? dü?m?nin qar??s?n? alan sisteml?r bel? yollarda h?r?k?t zaman? sürücüy? böyük köm?k ed? bil?r. H?mçinin, avtomobild? q?? üçün n?z?rd? tutulmu? su f?rçalar?, buz q?r?c?lar v? q?za zaman? istifad? edil? bil?c?k ilk tibbi yard?m çantas? da olmal?d?r. Sürücül?rin bu cür avadanl?qlara investisiya etm?si, t?hlük?sizliyini art?rmaq üçün faydal? bir add?md?r.
ABS (Antilock Braking System) ?yl?c sisteminin kilidl?nm?sinin qar??s?n? al?r, avtomobilin idar? edilm?sin? imkan verir. ESP (Electronic Stability Program) sürü?m? zaman? avtomobilin sabitliyin? köm?k edir, d?r?y? dü?m? riskini azald?r. D?r?y? dü?m?nin qar??s?n? alan sisteml?r is? avtomobilin sür?tini azaltaraq v? ya avtomobili düz?ld?r?k d?r?y? dü?m?nin qar??s?n? al?r. Bu sisteml?r, xüsusil? q?? aylar?nda v? sürü?k?n yol s?thind? h?r?k?t ed?rk?n sürücüy? böyük köm?k edir v? q?za riskini azald?r.
Bu sisteml?rin düzgün i?l?diyin? ?min olmaq v? onlardan düzgün istifad? etm?k, ?chicken road? adland?r?lan yollarda t?hlük?siz h?r?k?t üçün ?h?miyy?tli bir add?md?r.
Az?rbaycanda yol t?hlük?sizliyini art?rmaq m?qs?dil? bir çox proqramlar h?yata keçirilir. Bu proqramlar yol infrastrukturunun yax??la?d?r?lmas?na, yol ni?anlar?n?n qoyulmas?na, sürücül?rin t?limin? v? yol h?r?k?ti qaydalar?na riay?t edilm?sin? yön?lib. Dövl?t Yol Polisi t?r?find?n apar?lan t?dbirl?r, yol h?r?k?ti qaydalar?n? pozan sürücül?r? qar?? c?rim? sal?nmas?, h?mçinin yol h?r?k?ti il? ba?l? maarifl?ndirm? i?l?ri d? yol t?hlük?sizliyini art?rma?a xidm?t edir. ?Chicken road? adland?r?lan yollarda yol t?hlük?sizliyini art?rmaq üçün bu cür yollar?n b?rpa edilm?si, eninin geni?l?ndirilm?si, mühafiz? ?eritl?ri qoyulmas? v? yol ni?anlar?n?n düzgün qoyulmas? da vacibdir.
Haz?rda yol t?hlük?sizliyi sah?sind? yeni n?sil texnologiyalar inki?af etdirilir. Bu texnologiyalar aras?nda avtomobill?rd? qura?d?r?lan intellektual sürü?m?ni n?zar?t ed?n sisteml?r, yol ??raitini avtomatik olaraq tan?y?p sürücünü x?b?rdar ed?n sisteml?r, z?rb? zaman? avtomobild? hava yast?qlar?n?n aç?lmas?n? t?min ed?n sisteml?r yer al?r. H?mçinin, avtomobill?r aras?nda informasiya mübadil?si aparan sisteml?r (V2V ? Vehicle-to-Vehicle) v? yol infrastrukturundan informasiya alan sisteml?r (V2I ? Vehicle-to-Infrastructure) d? yol t?hlük?sizliyini art?rmaq potensial?na malikdir. Bu texnologiyalar?n t?tbiqi say?sind?, q?za riskini daha da azaltmaq v? yol t?hlük?sizliyini yüks?ltm?k mümkün olacaqd?r.
G?l?c?kd?, Az?rbaycan yollar?nda bu cür müasir texnologiyalardan istifad? edilm?si, sürücül?rin v? s?rni?inl?rin t?hlük?sizliyi üçün böyük ?h?miyy?t da??yacaqd?r.
Rua 3 da Matinha – Bloco 1, Loja F
1950-326 Lisboa – Portugal
Tel: +351 213 879 414
"Embracing a Sustainable World"